ارامنه در بجنورد
دشت بجنورد و دامنه های حاصلخیز آن از چند سده پیش، پذیرای اقوام و اقلیت هایی متفاوت بوده است که طی یک دوره ی زمانی، این منطقه ی سبز و کوهستانی را برای زندگی و کسب و کار انتخاب نموده اند.
از قرن ها پیش که طایفه های بسیاری از کشورهای همسایه به ایران کوچ کردند، خانواده هایی به دلایل مختلف سیاسی اجتماعی از کشور "ارمنستان"، وارد ایران شده و شهرهایی را برای زیستن انتخاب کردند.
عمده ی این مردان، افراد صنعتگری بودند که پیشتر، کار با ماشین های صنعتی و تعمیر ماشین آلات را آموخته بودند.
پس از رونق گرفتن صنعت و ورود ماشین آلات صنعتی، اولین دانش آموختگان ایرانی به دستور پهلوی اول عازم فرانسه شدند تا با یادگیری بهتر علوم و صنایع مختلف، به ایران مراجعت کنند.
نخستین تجربه ی حضور ارامنه و آسوری ها بر اساس اظهارات همشهریان کهنسال در بجنورد، به چند دهه پیش برمی گردد که سهمی غیر قابل انکار در توسعه ی کشاورزی و صنعت بجنورد و روستاهای اطراف آن داشته اند.
هر چند پیش از آن ها، مهندسان و استادکاران بومی، سابقه ای طولانی تر از ارامنه در بجنورد داشتند.
تراشکاری، باتری سازی و آهنگری اتومبیل های سواری و کامیون، از جمله تخصص های ارمنی ها در بجنورد بود که گاه برای انجام تعمیرات وسایل کشاورزی، به روستاهای دور و نزدیک بجنورد سفر کرده و مدتی نزد آن ها زندگی می کردند.
روابط دوستانه ی مبتنی بر احترام متقابل با ارامنه در نزد شهروندان بجنوردی، به گونه ای بود که هرگز تقابلی بین آن ها و دیگر افراد به وجود نیامد.
بسیاری از شهروندان، مردان ارمنی را با عنوان "موسیو" می شناختند که به یکی از اینان با نام "وارتان" در بجنورد، لقب" دایِه ارمنی"(دایی ارمنی) داده بودند.
از بین چند خانواده که صنعتکار و استاد فنی بودند، یکی دو تن از آن ها در حوزه ی فروش نوشیدنی های الکلی فعالیت داشتند که محل مغازه هایشان، حد فاصل میدان کارگر تا چهارراه قیام بود.
صاحبان این فروشندگی ها، با فرا رسیدن روزهای سوگواری از جمله نوزدهم رمضان، دهه ی محرم و ایام شهادت در طول سال، از روز قبل اقدام به تعطیل مغازه های خود می کردند.
زندگی مسالمت آمیز خانواده های ارمنی در بجنورد و تلاش آن ها برای یادگیری زبان ترکی که برای ارتباط گرفتن با مشتریان از آن بهره می بردند، همواره از خاطرات خوش بسیاری از شهروندان بوده است.
موسیو "هاراپِت"، از جمله تعمیرکاران نیکنامی بود که تا اوایل دهه ی50، به درخواست بعضی از کشاورزان به بیشتر روستاها از جمله دهستان آلاداغ سفر می کرد و روزهای بسیاری در دهکده های مختلف، به تعمیر ماشین آلات و ادوات کشاورزی آن ها می پرداخت.
وقوع تحولات سال57 در کشور، زمینه ساز کوچ خانواده های ارمنی از بجنورد شد و خاطرات بیشماری از آن ها برای شهروندان بجنوردی، به یادگار ماند.
